होमनाथ सुबेदीसँगको अन्तरवार्ता:

१) तपाईं अनेसासको संस्थापक अध्यक्ष हुनुहुन्छ र बोर्ड अफ ट्रस्टिको
अध्यक्ष पनि, यस्तो गरिमामय स्थानमा बस्दा पनि आफ्नै संस्थाको पुरस्कार
लिने भनेर साराले आलोचना गर्छन्, किन यस्तो गर्नु भएको ?
उत्तर:
बुझेकाले बधाई दिएका छन् न बुझेकाले जे पनि भन्न सक्छन . वास्तविक कुरा के हो भने अनेसासका ऐले सम्म कुनै पुरस्कार अनेसासका पदाधिकारी वा सदस्यलाई भाग लिन प्रतिबन्ध लगाउने हैन कि बरु भाग लिन प्रोत्साहन दिने नीति अनुरुप स्थापना गरिएका छन् . तदनुसार काकासमा भएका ज्ञानेन्द्र गदाल, कमला सरुप आदिलाई पनि पुरस्कार दिइएको थियो र् मलाई पनि दिए . अनेसासभित्रकै सहभागीमा वा बाहिरका सहभागी कसैको बीचमा पनि पक्षपात न होस भनेर अनेसासले अवार्ड कमिटी छुट्टै बनाएको छ .
अनेसास केन्द्रमा अनेसासका ३ वटा एकाइ समान्तरमा छन् . जस्तो सरकारका न्यायपालिका, व्यबस्थापिका, कार्यपालिका (क्याबिनेट) भए जस्तै अनेसासका पनि ३ वटा अंग छन् ती ३ यी हुन : एवार्ड कमिटि, कार्यकारिणी समिति , केन्द्रीय समिति (क्याबिनेट) . यहाँ म पुरस्कारको मात्र कुरा गर्छु . पुरस्कारको सन्दर्भमा कसले जित्ने र् कसले हार्ने भन्ने फैसला गर्ने सर्बोच्च अधिकार एवार्ड कमिटीलाई छा . अवार्डको मामलामा काकास, बि ओ टी, क्याबिनेट कसैले हस्त क्षेप गर्न पाउदैन . एवार्ड कमिटि यी सबै भन्दा माथि छ र् यो गोप्य काम गर्ने सस्था एकाइको रुपमा राखेर अनेसासका अरु सम्पूर्ण पदाधिकारी र् सदस्यले एवार्डमा भाग लिन पाउने व्यवस्था बिधान र् नियमले गरेका छन् . अझ एवार्ड कमिटिका सदस्यका परिवारवाला र् जज हरु का परिवारले पुरस्कारमा भाग लिन पाउदैन बस . यस बाहेक सबैले लिन पाउँछ . अझ सुरुमा त सदस्यता पनि न लिएकोले जितेमा सदस्यताको पैसा काटेर यानी ट्याक्स काटे जस्तो काटेर मात्र पुरस्कारको रकम दिइन्थ्यो किनकि यो साहित्यकारले नै पैसा उठाएर पुरस्कार पनि चलाउनु पर्ने गरी बनाएको सस्था हो . सदस्यता लिने बेलामा र् काम गर्ने बेलामा पछि हट्ने पुरस्कारमा मात्र हात थाप्न अगाडि सर्ने प्रवृति हाबी भो भने त्यो राम्रो हैन भन्ने हाम्रो संस्थाको (हामी सथाको) नीति हो . पछि अलि खुकुलो खुकुल्प मात्र गरी सदस्य न भएकालाई पनि सदस्य फी न लि ई पुरस्कारको नगद रकम दिन थालिएको हो . त्यति सम्म ठिकै थियो मानियो . ऐले त अनेससकाले पुरस्कार नै लिन हुन्न जस्तो गरी बिचारा बिचार अनेसासमा काम गर्नेहरु यिनीहरु त दुश्मन हुन जस्तो गरी अनेसासकालाई त अनेक पाबन्दी लगाएर पुरस्कारबाट पन्छाउन खोज्ने बिकृति बढेको पाएको छु . कतिपय त देखें जज जजले बने पनि अनेसासको कार्यकर्ता भन्ने बहने रिसले पनि तल पार्ने पर्ने यो कुप्रबृतिबाट बचाउनु बछाउनु आबश्यक छ . ऐले सम्मका पुरस्कार एवार्ड कमिटि बाहेक अनेसासका सबलाई दिन मिल्ने गरी राखिएको छा . भविष्यमा अरु पुरस्कार कसैले राख्छ अनेसास बाहेक अरुलाई दिने भनेर भने त्यस्तो डोनर आए पछि सोच्ने कुरा हो . जहाँ सम्म मेरो प्रश्न ऐले सम्म बिधानले मलाई अरुभन्दा कुनै बिशिस्ठ स्थान दिएको छैन, मैले एवार्ड लिन हुन्न भने विधानमा म को हो र् मेरो अधिकार कर्तव्य मर्यादा के हो लेखिएको हुनुपर्यो . त्यो कुरो ऐले संशोधन सुझाउ बनाउनेले पनि केही लेखेका छैनन् . मनोगत रुपमा मैले मलाई मर्यादाको ठुलो ठानेर हुन्न . त्यो बिधि बिधानभित्र हुनुपर्यो र् मात्र तपाइँ सरक्षक, सस्थापक अध्यक्ष भने केही माने पनि हुन्छ . पुरस्कार न लिनुको पनि केही महत्व हुन्छ . यो त नामको मर्यादा पनि छैन, पुरस्कार पनि लिन पाइदैन यो सजाय मात्र भो . भएन र् ? तै पनि केही साथीहरु मुखैले भए पनि सस्थापक अध्यक्ष , संरक्षक तँ नै सब भन्छन भै गो भनेर नृपध्वज कार्की पुरस्कारको ३५०००.०० बुझेको थिएँ, त्यो त्यसै बेला पुरस्कार वितरण समारोहमा नै घोषणा गरेर अनेसासलाई नै दिएको हू . त्यो साल पछि मलाई उधारो ठुलो मान्छे बनाएर साथीहरुले भाग न ली भने किताब भए पनि भाग लिएको छैन . मैले त्यो भाग लिनु र् पुरस्कार थाप्नुको पछाडी अरु दुइवटा कारण थिए . यौटा म आफैले पुरस्कार स्वीकारिदिए पछि एवार्ड कमिटि बाहेक अरु अनेसासका सबै पदाधिकारीलाई लिन हुन्छ भन्ने उदाहरण पनि पेश होस भन्ने र् अर्को भविष्यमा पनि अनेसासको पुरस्कार म लिन्न तर अनेसासमा काम गर्ने अरुलाई पुरस्कारबाट बन्चित गर्न हुन्न र् अनेसासमा मेरो स्थान मर्यादा के हो त्यो बिधि विधानमा संशोधन हुदा मिलाइनुपर्छ . मेरो निबेदन यति हो .

२) तपाईं अनेसासको हरेक काममा हस्तक्षेप गर्नु हुन्छ भन्छन् नि ?

उत्तर ; गलत कामहरुको प्रतिरोध गर्नैपर्छ र् सही चिजको लागि प्रोत्साहन गर्न न सके बि ओ टी चेयर भएको के काम ?
उही काम शत्रुले हस्तक्षेप भन्छा मित्रले सहयोग र् सक्रिय नेतृत्व दिएको भन्छा . साहित्य समाजमा दृश्य र् अदृश्य शत्रु र् मित्र हुन्छन, कुनैको पहिचान हुन्छ कुनैको पहिचान नै हुदैन . कुनै आन्तरिक अन्तरिक शत्रु हुन र् कुनै बाह्य . यिनीहरुको बोली र् वचनलाई पारख गरी कुनै पनि सस्थालाई नेतृत्व दिने व्यक्ति अगाडि बढ्नुपर्छ . हस्तक्षेप के शत्रुले त खायो लुट्यो भनेर रातदिन ठाउको ठोकेर मर्छ , गर्ने के ? मैले त जुन उद्देश्य र् प्रतिबद्धतासाथ आफु र् आफ्ना अनुयायी प्यारा साथीहरुलाई लिएर अनेसासको काम गरिरहेको छु र् एक मुट्ठी रगत छंजेल अनेसासमा आच आउन दिन्न भन्ने मेरो संकल्प छ . यो सस्थाभित्र यसको बिधानभित्र रहेर पूर्ण प्रजातान्त्रिक पद्धति अनुसार काम हुनुपर्छा . त्यसो भएन र् त्यसमा मेरो बिरोध भयो भने हस्तक्षेप सम्झने होइन बरु गलत काम गर्न थालिएछ भनेर बनेर सुधार्नुपर्छ . यो सस्थाको लागि आज ४०० जना अफिसहरू विश्वभर काम गरिरहेका छन् . सबैले समान अधिकार पाउन सबैले स्वतन्त्रता पुर्बक काम गर्न पाउन भन्ने जुन मभित्र हुन्छ त्यो कसैले दबाएर दब्दैन . हो, कोहि सर्बसत्ताबादी छ छा भने त्यो मान्छेलाई मैले हस्तक्षेप गरेको लाग्छ किन कि उ संग अर्काको कुरा सुनेर काम गर्न सक्ने बानी नै हुदैन . म सम्पूर्ण गाली पीदिन्छु र् सबैलाई उत्तिकै माया गर्छु र् केन्द्रमा हरेक एकाइ स्वतन्त्र छन् , च्याप्टरहरु स्वतन्त्र छन् . बढी नियन्त्रण त आजको समयमा टिक्दैन भने हस्तक्षेप त कसैले गर्ने सबालै आउदैन . म मतान्तरको कदर गर्छु, बैधानिक तरिकाले सत्तामा पुग्नुपर्छ . जबर्जस्ति गरेर हस्तक्षेप गर्न खोज्नेहरुलाई अर्को सस्था खोले पनि म त्यहिँ मदत गरिदिन सक्छु . मेरो लागि फरक पर्दैन पर्देन परिवार ठुलो भए पछि छुत्तिन्छां जानेकै कुरा हो . तपाईले पनि मैले हस्तक्षेप गरेको भनेर प्रश्न बनाउनु भएको छा . तपाइँ र् तपाइको पत्रिका पनि मेरो विपक्षको भएंकोले तपाईले यो उत्तर छाप्नु पनि हुन्न होला . छाप्नुभयो भने धन्यवाद नै भानुला .

३) तपाईं अनेसासको सकृय काम कार्यबाहीमा निरपेक्ष रहेर सर्बमान्य हुन
छाडेर गाली खाने पात्र किन बन्नु भएको भन्छन्, तपाईं के भन्नु हुन्छ ?
अनेसास नै न रहे केको अनेसासको सर्बमान्य हुने ? कुनै पनि सस्थामा गति हुन मत मतान्तर हुनुपर्छा . त्यहाँ त्यो सस्थाको स्थापनाका मुलभूत उद्देश्य र् नीतिलाई नोक्सान न पुराइकन मतान्तर राख्नेहरु , बादबिबाद गर्नेहरु कोहि भएनन् भने त्यो सस्थामा गति हुन्न एक दिन भ्रस्थ भएर खतम हुन्छ . अनेसास ऐले आएर मतान्तरमा टिक्न सक्ने सकें केही व्यक्तिहरु छन् त्यसमा पनि बिधान रहेर विपक्षबाट मैले नै क्रोस क्वोइस्चन गर्नु पर्ने बाध्यता अझै बाकी छा . सस्थाको विधानभित्र रही मतान्तर राखेर बोल्ने टिमहरु भैसके पछि मात्र मैले निस्क्रिय भए हुन्छ . तर ऐलेको स्थिति त्यो छैन . एक थरि बिधान बिधानिया उल्टाएर सत्ता दत्त कब्जा गर्न खोज्छन भने अर्काथरी विचार राम्रो छ तर बोल्न चाहन्नन्, जापान र् सिडिनी कवि साहित्यकारलाई अझै यो दुरीको कुरा बुझन कठिन छा . यहाका यहीं यही झगडा गर्छन . यहीं यही डिसीमै जाबो १००० डलर हालेर ल गरौँ न त भन्नेहरु भन्दा आफै नाम पाए हुन्थ्यो नत्र न ट्र किन गर्ने भन्ने डाह दह गर्ने प्रवृति अझ सकिएको छैन . गएको इलेक्सन ताक हाम्रा प्यारा साथीहरु यो बाहेक अर्को अर्क सस्था बनाउनुपर्यो . अझ टुक्रा फेरि पनि अनेसासबाट फुटेर जाने खतराको अवस्था यहाँ देखिएको छा . सस्थाको मुलभूत उद्देश्य र् त्यसका नीतिहरुलाई दीर्घजीवी बनाउन कहाँ त्यसै म महान भएँ भए भनेर बसेर हुन्छ र् ? सक्रिय रहेसम्म मत न मिल्नेले गाली गर्छ मत मिल्नेले स्याबासी दिन्छ . यो त तपाइँ हामी पब्लिक सर्वेंटले सबै पचाएर न रिसाई धैर्य साथ आफ्नो लक्ष्यमा अडिग रहेर काम गर्नुपर्छा . गाली र् स्याबासी पनि दुवै साँधेर खाँदै अर्को २० बर्ष चलाउन सकियो सस्था र् कम्तिमा पनि २, ४ सय ट्रस्टी त्रस्ती भए भने म निस्क्रिय भए हुन्छ . त्यसपछि मतान्तर राखेर सस्था मूल उद्देश्य अनुरुप काम गर्ने प्रतिद्वंदिता हुन्छ त्यसले गर्दा सस्था नीतिमा भ्रस्ट भ्रस्थ हुन्न र् अर्थमा पनि . त्यो सिस्टमले नै कन्ट्रोल गर्छा कि ऐले अलि बेला भएको छैन त्यसरी आराम गर्ने किनकि मूल उद्देश्य , नीति र् कार्य पद्धतिमा पनि हस्तक्षेप र् आक्रमण हुने खतरा छा अर्कोतिर यो सस्थाको लागि मतान्तर राखेर पनि चुनाउ लडेर सस्था चलाउन सक्ने शक्ति अझै तयार भएको देख्दिन. चुनाउ हुनुपर्छा , चुनाउ सकिए पछि सबै मिलेर काम गर्ने अभ्यास हुनुपर्छा . त्यो भएको छैन . त्यो दिन आउला . गाली न खाएर आफु बस्न पाइओस् . इच्छा त त्यही हो तर काम गर्नेले मात्र पाउछ – गाली अनि ताली पनि .

४) अनेसास केन्द्रिय कार्यसमितिले गर्न लागेको अनेसासको संशोधन तपाईंकै
हस्तक्षेप र बल मिच्याँईले नभएको भन्छन् नि ?
गलत , त्यो कुरा गलत हो . यो सुझाउ समितिका सदस्यले सुझाउ दिए उनीहरुले दिएको सुझाउ मान्ने पर्छा भन्ने छैन नि . यो अलि जबर्जस्ती जस्तो कुरा गर्न भएन . अनेसासको विधानलाई राम्ररी यौटा भाइले पढ़ेछां – राजु सिटौलाले . उनले के लेखे भने –ट्रस्टीहरुले ओके न गर्ने हो भने अनेसासको बिधान कहिल्यै चेन्ज हुदैन .
हो त he is right ! यो सस्था स्थापना गर्दै खेरि त्रास्तीहरुलाई त्यो शक्ति दिएर बा भनौ त्यो शक्ति देखाएर ट्रस्टी हरु बनाउने र् यसका एवार्ड , भवनहरु सम्पूर्ण चिजलाई अगाडि बढाउने हिसाबले यसको बिधान पहिले स्थापनामै बनेको छ . यो कुरो तिगेला पनि बुझ्नुभा छ कि अनेसास ट्रस्टबाट परिचालित छ . पावर कहाँ सेन्ट्रलाइज छ त्यो हेरे थाहा हुन्छ नि यो मोर ट्रस्ट हो बा मोर बिद्यार्थी संगठन टाईपको संगठन . यो ट्रस्ट हो . बिधानको सुझाउ दिनेले नै भनेकाछां ट्रस्टको सेट अफ रुल्स फरक हुन्छ यो हामीले दिएको सुझाउ ट्रस्टलाई म्याच गर्दैन . हाम्रो काम जे भए पनि लेखेर दिने हो दियौ शेष पास फेल जे गरे पनि तपाईहरुको काम हो . हो त नि भिमजी सफा कुरा गर्नुभो . हाम्रो बोर्डले पनि यसलाई पारित गरेन . हेर्नुस , म त यो विधानमा खेलेको २० बर्ष भो त्यहाँ भएको तलमाथि २ कोष टाढाबाटै थाहा पाउछु . मैले पैले भन्दिएको थिएँ- यो सुझाउ काम लाग्ने छैन . कतिपय बुदा त पहिले नै रिजेक्ट भैसकेका कुरा पनि थिए ती त कसैले निको मान्ने कुरै आएन . फेरि अनेसासको भएको बिधान यस्तो तगडा छा कि पहिले भएका घटना थाहा पाउने मान्छेहरु पनि पार्लियामेन्टमा रहीरहन्छन र् नया निर्बाचित पनि थपिदै जान्छन अनेसासको केन्द्रीय पार्लियामेन्टमा . अनेसास ठगिदैन कहिल्यै . ट्रस्ट त्यसै बनेको छैन नि . मान्छेहरु भएको बिधान ठीकसित प्रयोग गर्दैनन् अनि आफ्नै अर्को ल्याएर बा जे मन लाग्यो त्यो गर्न खोज्छन अनि कसिरी हुन्छा . भएकोलाई राम्ररी युज गर्नुपर्यो पहिले .
ट्रस्ट छ . त्यसको पनि BOD छा . उता अनेसासको कार्य कारिणी समिति छ त्यो नै अनेसासको पार्लियामेन्ट जहाँ इलेक्टेद , मनोनित मोनिनेतेद , र् ट्रस्टीहरु सबै यो सभामा हुछां . यसमा ऐले ३० जना छन् . यस पटक मैले BOT चेयरको हैसियतले बोलाएको यो ३० जनाको बैठकमा जसलाई म अनेसासको पार्लियामेन्ट भन्छु त्यसमा संशोधन प्रस्ताब पारित भएन . पछि अर्को ठाउ र् पटक कसैको प्रस्ताब आयो फेरि कमिटि बनाएर छलफल गर्ने प्रस्ताब आएको थियो त्यो पनि क्याबिनेट मेम्बरबाटै बिरोध प्रस्ताब पनि आयो त्यसको समर्थन अनुमोदन भयो . त्यो फेरि कमिटि बनाउने भन्ने कुरामा कैले पनि समर्थन जनाएन . त्यो पनि पारित भएन . अब तपाइँ कसरी भन्नुहुन्छ मैले हस्तक्षेप र् मिच्याई गरें . के म मेरो विचार राख्न पाउन्न ? तपाईले बुझनुपर्ने कुरा हो – होमनाथले होमनाथ आफ्नो विचार मात्र राखे पनि उसको पक्षमा भोट आउछ किनकि उसको कुरामा पनि दम छ . त्यसलाई जबर्जस्ती भन्ने ?
बोलेका जति सबैले यही लेख्छन यो सुझाउले समय धेरै बरबाद भयो . यसको काम हुन्न हुन्छ . यसले रोकिएको छैन बरु गत चुनाउमा असंतुस्थ पक्षलाई पनि चित्त बुझ्ने गरी राम्रो मतदाता नामावली बनाएर निर्बाचन गराउनतिर लागौं . त्यो कुरा मेरो पनि थियो . गाली गर्ने बेलामा त मलाई पनि आउछा नि अनि भनेको छु अब ढिलो न गर . मतदाता नामावली ३५ दिने म्याद दिएर दाबी बिरोध गराऊ अनि इलेक्सन गराऊ . मैले के जबर्जस्ती गर्ने ? काकासका साथीहरुले यहाँसम्म कि अब इलेक्सन कमिटि गठन गरिहाल्न पर्छा भनेर कसैले प्रस्ताब राख्यो कसैले यी व्यक्तिको नाम पनि अनुमोदन गरेको छ जस्तै ; अध्यक्ष श्याम कार्की , भिम रेग्मी, भिम कार्की , बसन्त श्रेष्ठ , विजय शर्मा, डा तारा तर निरौला . अब अध्यक्षले अध्यक्ष यी मान्छेसित बुझ्ने न भए अरु राख्ने भनेर र् निर्बाचन आयोग गठन गरी घोषणा गरी हाल्नु भन्नेसम्म कुरा भएको छा भने यसलाई मेरो जबर्जस्ती कसरी भन्नुहुन्छ ?
यो बास्तबमा बिधार्थी सगठनको मोडेल हैन यो बरु जर्ज मेसन र् पुस्तकालय जस्तो मोडेल हो , हो यसमा क्याबिनेट र् त्यसको अध्यक्ष प्रत्यक्ष निर्बाचनबाट ल्याइन्छ , देशको प्रसिडेन्ट प्रत्यक्ष चुनाउबाट ल्याए जस्तै . यहा त्यही भै रहेको छा . मान्छेले ट्रस्ट पट्टिको हेर्दैन काकासको अध्यक्षलाई अध्यलाई भोट हालेको हुनाले सबैले काकासको अध्यक्षलाई मात्रै देख्ने र् काकासको अध्यक्षले BOT को सबै छिन्न खोज्ने र् यो अपर (BOT)हाउसलाई कम्जोर पारेर काकासको अध्यक्ष नै डिक्टेटर बन्ने खतरा देखिएको छा .
यो काकासको अध्यक्ष अमेरिका बाहिरको जहाको पनि बनाउन मिल्ने यानी बनाउनु पर्ने हुन्छ र् यहाँ हेड़क्वाटरमा BOT अध्यक्ष लगायत BOD का पदाधिकारी , अक्षयकोष चल अचल सम्पत्ति सुरक्षित राखेर BOT यहाँ बस्नुपर्ने हुन्छ . त्यसो गर्दा EC इसीका पदधिकारीहरु विश्वको जुनसुकै कुनाको पनि हुनसक्छ . यसरि अध्यावधिक निर्बाचन , विश्वको प्रतिनिधित्व , अमेरिकन सरकार IRS सित तालमेल पनि मिल्न सक्छ . च्याप्टर र् केन्द्रको बीचको सम्बन्ध कस्दा झन् अप्ट्यारो हुन्छ . त्यसो भएर नै अलि खुकुलो पारेको हो . च्याप्टरमा काम गर्नेहरु केन्द्रमा मेम्बर हुने पर्ने बाध्यता पनि त छैन . केन्द्रीय स्तरका नेताहुनेहरुले केन्द्रमा मेम्बर हुनुपर्यो अरुलाई च्याप्टरमै भएर त्यही पैसा राख्दा पनि हुन्छ . च्याप्टरका आआफ्ना ट्रस्टी, भवन , पुस्तकालय आदि जे पनि हुन सक्छ त्यही केन्द्रको मुख ताक्न पर्देन . फीको कुरा पनि यहाँ १०००का ट्रस्टी बनेका छैनन् २,२ हजार के देलान . पहिले त यी हाम्रा सुझाउ दिनेहरु बेला बेलामा अनेसासमा यो भएन त्यो भएन भन्ने व्यक्तिबाट कुरा गर्न २ दिन कोहि तयार होला यो सर्बे गर्नु जरूरी छ .
केन्द्रीय समिति $१००.०० को प्रतिनिधित्व गर्छ . $१०००.०० का सदस्यको हैन . केन्द्रीय कमिटीले २/३ ले पास गरे पछि पनि त्यो बिधेयक $१०००.००का $१०००.०० सदस्यमा आउछ र् त्यहाँ पनि २/३ मत पुगे पछि मात्र त्यो संशोधन बिधेयक अगाडि जान्छ अन्यथा त्यो बिल जुन सुकै तहमा पनि डेड हुन सक्छ . अनेसासले यी प्रोसेस पुरा न गरी कहिल्यै बिधान संशोधन गरेको छैन गर्न पनि हुन्छ .
हो यो बिधान संशोधनको प्रकृया hard छ तर यो पक्का छ . कुनै पनि हुलड़बाद आएर त्यति सजिलै बिधान चेन्ज गरेर आफै तानाशाह बन्न सक्दैन . अनि ट्रस्टको पनि निर्बाचन हुन्छ . बिधान दरो भएर टिक्न सकेन भने त त्यो ग्रुप बा त्यो समुह बा त्यो संथाप्रती कसले विश्वास गर्ने ? त्यसैले बिधान भनेको दरो हुनुपर्छ . चुनाउ लड्न आउनेसँग पहिले नै यो विधानलाई मान्नेछु भन्ने लेखाए पछि मात्र उमेद्वारी स्वीकार गर्नुपर्छ . अन्यथा ट्रस्टमा ट्रस्ट रहन्न . अनि डोनर पनि भाग्दै जान्छन . त्यसो हुन दिन हुन्न . समय अनुसार बिधान संशोधन हुनुपर्छ तर कोठा कोटा चोटामा कुरा गर्ने हो अब त फाइनल त तेस्रो अन्तर्राष्ट्रीय अन्तर्रस्त्रिया सम्मेलनमा पारित गर्नुपर्छा . यो कुराले अबको यो हुने अनेसासको चुनाउलाई असार न परोस .
तर साइडमा अनेसास विधानमा अब अर्को साल हुने सशोधन तयारीको लागि सुझाउहरु सकलन गर्दा ट्रस्टको रुपमा जस्तो जर्ज मेसनको मोडेल क्याबिनेट प्रत्यक्ष निर्बाचन गरौउने आदि हेर्दै गर्ने अनि आआफ्ना ठाउमा सरसल्लाह गर्ने र् सबै तहबाट २/३ ले पास गरी तेस्रो अन्तरास्ट्रिय सम्मेलनमा लगेर पारित गराए पछि बल्ल यसको आधा प्रक्रिया पुरा हुन्छ . त्यसपछि सरकारी प्रक्रिया हुन्छ .
यो ऐले स्थापना भएको सस्था हैन, बिसौ बर्षदेखि कति मान्छेहरुको मान्छेहरुले लगानी छा . यसो फुमन्तर्की बाचा गरेर कहाँ अनेसासको बिधान संशोधन हुन्छ त ? यो सालको सुझाउ प्रस्ताब डेड भयो . अर्को नया बोर्ड आएपछि तेस्रो अन्तर राष्ट्रिय सम्मेलन कहाँ र् कहिले गर्ने कुराको साथ यसको पनि कुरा सुरुहुन्छ . तर ऐले त धेरैले यो सुझाउमा छलफल गर्दा धेरै समय बर्बाद भयो अब निर्बाचन नै पहिले गर्ने भन्ने कुरोको निर्णय भएको छ . यहानेर धेरैले भन्नुको मैले भनेको अनेसासका पार्लियामेन्टका मेम्बेरले भनेको हो अरु त्यो अपडेट न गरेको भोटर्स लिस्टबाट बोल्नेहरुको कुरा गरेको हैन . यस्तो कुरामा यो तहमा राय बझाएर काम गर्न मन हुनेले अनेसासको पार्लियामेन्टको मेम्बर हुनपर्यो त्यसको लागि या त चुनाउ लडेर जितेर आउन पर्यो केन्द्रमा , यौटा हजारको नोट ट्रस्टी फी भनेर चढाउनु पर्यो . अनेसास सारमा ट्रस्ट हो , रुपको अर्थ छैन . त्यसैले अल्टिमेट गोल ट्रस्टी बढाउनु हो , ट्रस्ट बलियो बनाउनु हो र् यसको लागि आधार र् काम गर्नुपर्ने काकासले हो . संशोधन यो दिशामा न गए सम्म अनेसासका मूल धाराहरु कुनै चेन्ज हुदैनन् .

५) अनेसास २० वर्षभन्दा पुरानो संस्था भएपनि संस्थागत रुपमा चल्न
नसक्नुमा तपाईंकै रोल छ भन्छन्, तपाईं के भन्नुहुन्छ ?
उत्तर
यो सस्था होमनाथ सुबेदी भएकैले चलेको हो भन्ने पनि छन् . सस्थाको कुनै सिगजुरो हुन्न . यसमा जुन गति छा त्यो हेर्दा ऐले यो भन्दा प्रजातान्त्रिक तरिकाले चलेको सस्था अरु कुनै छैन छा जस्तो मलाई लाग्छ . २० बर्ष अगाडि हाम्रा साथीहरुले मैले गन्दा १० बटा सस्था खोलेकोमा सबभन्दा बढी चलेको यही हो . हाम्रो यही डिसीमै युथ अर्गनाजसन खै ? ह्युमन राइट्सको पनि उठ्न सकेको छैन . अरु पनि कति हुन कति कुनै, कुनै चलेका छन् कुनै घोटालामा परेका छन्. यो सस्था पनि १०० डिग्रीमा पुगिसके होला . यस्ता सस्था ऐले झन् धेरै खुलेका छन् . प्रतिद्वंदिताको कुरा हुन्छ . यौटा गलत मान्छे आएर पसेर बिगारेर सबै सर्बनास गरेर हिड्न बेर पनि लाउदैन . मेरो त BOT को चेयरको यो अबधि २ बर्ष करिब छा त्यसपछि बर्तमान बिधान अनुसार म उठ्न पाउन्न . अब हुने चुनाउमा जो जितेर आए पनि हो अझ बढी बलियो संस्था बनाउन मदत मिलोस . ट्रस्टीहरु बढुन, डिसीमा भानुस्मृति भवन बनाउने , कार्यालय भानुस्मृति भवनमै राख्ने योजना सफल होस .
मलाई यी प्रश्नहरुको जबाफ दिने अवसर दिएकोमा तपाइहरुलाई धन्यवाद .

ज्ञानेन्द्र गदालसँगको अन्तरवार्ता:
१. अनेसासमा अहिले देखिएको विवाद केका लागि हो?
चुनावी प्रकृयाबाट आएको वर्तमान अनेसास केन्द्रीय कार्यसमिति जनचाहना बमोजिम संस्थालाई मर्यादित पार्न सुधारको पक्षमा रहेको र यसका संस्थापक अध्यक्ष रहेका श्री होमनाथ सवेदीजीले यो संस्था संचालनमा स्थापनाकालदेखि नै अपनाइरहेको स्वेच्छाचारिता कायम राख्न अडिग रहेको दुर्दशा बीचको लडाईं अहिलेको मख्य विवाद हो । होमनाथजीको यो नितान्त एकल हठ र जिद्धिपनाको कारण संस्था नै धरासायी अवस्थामा पुग्न आंटेकोले सो अवस्थाबाट संस्थालाई बचाउने कि त्यसै छाडिदिने भन्ने कुरा आजको सर्वोपरी चासोको विषय समेत बनेको छ ।
२. अनेसास केन्द्रीय कार्यसमितिले किन स्वतन्त्र र अधिकार सम्पन्न रुपमा काम गर्न नसकेको ?
यही तपाईंको प्रश्न नै हो अहिले संस्थाभित्र रहेको विवादको मुख्य कारण भनेको । यसमा प्रमुख वाधक होमनाथजी हुनुहुन्छ मैले देख्दा । पहिले–पहिले अरुहरुको पालामा पनि सुनिन्थ्यो, अनेसास होमनाथजीको व्यक्तिगत इच्छाअनुसार चल्न सकेन भने उनले केन्द्रीय कार्यसमितिमाथि अनावश्यक तनाव दिएर संस्थाभित्र विषम परिस्थिति खडा गरिदिन्छन् जसले गर्दा स्वतन्त्र रुपले कामै गर्न दिंदैनन् अन्ततः कि उनलाई नै जेपायो त्यही गर्न दिएर आफु रबर स्ट्याम्प मात्रै भएर समय बिताउनुप¥यो होइन भने बिचैमा राजिनामा दिन बाध्य हुनुप¥यो । अनेसास केन्द्रीय कार्यसमितिको कार्यकालको हालसम्मको इतिहासले यहि देखाएको छ । अहिले हामीले यी दुवै घटना हुन नदिएकोले यो विवाद सिर्जना भएको हो ।
मलाई लाग्थ्यो, विगतमा केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारीहरुले सक्रिय रुपमा समय दिएर संस्थाभित्र काम गर्न नसकेकाले नचाहांदा नचाहांदै आफु विवादास्पद रहेरै पनि होमनाथजीले २०औं बर्षसम्म आफै सक्रिय रहनुपर्ने वहांको यो वाध्यता हो, विगतमा मसंगको कुराकानीमा पनि वहांको त्यही अविव्यक्ति हुन्थ्यो तर होइन रहेछ यो त वहांको वहाना मात्रै रहेछ । केन्द्रीय कार्यसमितिले कामै नगरी वहांलाई मनखुशी गर्न दिने वातावरण अनेसासभित्र वहां चाहानुहुंदो रहेछ । केही गर्न चाहने र सुधारको कदम चाल्न खोज्नेमाथि वहां आफै तगारो हुनुहुंदो रहेछ यो मेरो तितो यथार्थ अनुभव हो । हामी अनेसासको समयसापेक्ष जनचाहना अनुरुप सुधारको पक्षमा, अनेसासको व्यापकताको मार्गमा रातोदिन खटेर काम गरिरहेका थियौं, यो वहांलाई पचेन । सुधारको मार्गमा अनेसास गयो भने मेरो हैकमवाद नै खोसिन्छ, मेरो बांच्ने आधार नै मेटिन्छ भन्ने जस्ता संकीर्ण सोच वहांमा भ्mयांगिसकेको रहेछ, यसबाट कुनै हालतमा पनि वहां मुक्त हुने अवस्थामा मैले चाहिं वहांलाई पाईन ।
३. अनेसासको विधान संसोधन समितिले दिएको सुझाव किन लागु नगरिएको हो ?
पहिले पहिले पनि अनेसासको विधान संसोधन समिति गठन गर्ने गरेको रहेछ अनेसासमा । भरसक, समितिलाई प्रभावमा पारेर आफ्नो अनुकुल संसोधनको खांका तयार पार्न लगाउने, त्यो पार नलागे समितिबाट आएको सुझावलाई टोकरिमा मिल्काएर आफ्नो अनुकूल विधान तयार गरी संसोधनको नाममा संसोधन समितिलाई नै धोका दिएर लागु गर्ने काम वहांले गर्दै आउनुभएको रहेछ । यो कुरा पहिले पनि सार्वजनिक भैसकेको छ र अहिले पनि केही पुराना साथीहरुले मसंग गरेको पत्राचारमा यही कुरा प्रष्ट उल्लेख गरेका छन् । अहिलेको विधान संसोधन प्रक्रियामा यी दुवै खेलमा वहां सफल हुन नसकेपछि प्रकृयागत विधानसंसोधनको अन्तिम अवस्थामा आएर छलफल नै नगरी यसलाई पारित हुन नदिन वहां ठुलै कसरतमा लाग्नुभएको छ । यो कुरा प्रष्ट रुपमा अब साधारणसभाका सदस्यमाझ जांदैछ ।
४. अनेसासमा केही व्यक्तिको हस्तक्षेप रोक्न नसकेर हार खानुभएको हो ?
गेविन्दजी, यहां म व्यक्तिको हार र जितको प्रश्न नै होइन, हामीले खाली संस्थाको हितमा सुधारको कदम चालेका हौं । यो सत्यतथ्य सहित यथार्थ कुरा सार्वजनिक रुपमा बाहिर ल्याउनु मेरो धर्म पनि हो यदि मैले निस्वार्थ अनेसासको भलो चाहेर सबै सदस्यहरुको भावनालाई कदर गर्ने हो भने । यही बाटोमा म हिंडिरहेको छु यसमा म बिचलित पनि छैन । अनेसासका हरेक सदस्य (मतदाता) हरुको कदर गरिने व्यवस्था विधानमा सुनिश्चित गर्न खोजिएको हो जुन वर्तमान विधानमा पटक्कै छैन । वर्तमान विधानमा त केन्द्रीय कार्यसमितिलाई सिधा अल्पमतमा पारिएको छ यसबाट अनेसासका आजीवन सदस्यहरुको मतको अवमुल्यन भएको छ । यो यथार्थ कुरा सार्वजनिक छर्लंग भयो भने अनेसासको शाख कहां पुग्छ यसप्रति मेरो चिन्ता हो । तसर्थ, अनेसासभित्र रहेको वर्तमान व्यक्तिगत हस्तक्षेप रोकिएन र होमनाथजीको हठका कारण यसले सुधारको पाइला चाल्न सकेन भने संस्था धरासायी हुन्छ, त्यतिबेला हार त होमनाथजीको हुन्छ अरु कसैको होइन ।
५. कार्यकाल सकिंदै गर्दा केन्द्रीय कार्यसमितिमा तपाईं एक्लिंदै जानुभएको हो ?
होइन, अनेसासको सुधारको पक्षमा केन्द्रीय कार्यसमितिका सबै साथीहरुको यथावत अडान कायम नै छ, तर अघाडि देखिएर बिकृतिविरुद्ध लड्ने इच्छा र चाहना सबैले नराखेको मात्रै हो । फेरि यस्ता काममा इच्छाशक्ति रहेसम्म अघिबढ्ने दायित्व पनि नेतृत्वको नै हो नि त !

Interview with DR. Shyam Karki

१) अनेसासमा तपाईं कहिले देखि संलग्न हुनुहुन्छ ?

I have been associated with INLS for more than 20 years. I am a Trustee. Sumanji (Suman Timsina) and I had collaborated to fund the first Nepali Language Class initiated by the INLS. Most of my work with the INLS has been associated with Sumanji. He used to call on me and Rohiniji (Rohini Sharma from Arizona) for different tasks and we never said ” no” to him in helping the INLS at numerous occasions.
>
> २) अनेसासमा अहिले देखिएको गम्भिर बिबादको कारण के होला ?

As organization grows, members with different ideas join. It’s natural to have divergent ideas and have vibrant debate. For organizations to be dynamic, it needs to adapt to changes. There needs to be an outlet for expression of these ideas and a mechanism for incorporating changes to make the organization more inclusive and participatory.
Secondly, in the formative period of any organization, few strong personalities dominate. As the organization becomes broadened and well eastablished, there is a need for more formalized structure and development of institutional framework.
There needs to be serious effort to develop new leadership and for the old leadership to take on the role of mentor.

३) अनेसास पारदर्शि र प्रजातान्त्रिक नभएको आरोप लगाउँछन् नि ?
Like I said earlier, every organization has to transition through the formative period to the institutionalized period. It’s not an easy step, particularly more so in our Nepali context, where there is no tradition of retiring and everybody wants to be in the driver’s seat for ever. Because of this, the transition period becomes very long and disorderly.

> ४) अनेसासका संस्थापक अध्यक्षलाई तपाईं आफैंले प्रायोजन गरेको पुरस्कार
> आफैं निर्णायक बनेर परस्कृत गरिनु त्रुटिपूर्ण कार्य थियो भन्ने तपाईंलाई
> लागेना?
We have gone through this many times. There was a selction commitee comprising of 4-5 members (I was one of the members of the selection committee) who were given guidelines on how to score by prominent scholars (Nepali professors in US universities). There was a list of candidates submitted by different people after a public call for nominations. Scores by different members were tallied and the one with the highest score was awarded the prize. Subediji was one of the candidates and he happened to score the highest score based on the scoring guideleines. Who scored how much for which candidate and how I scored are all held confidential by the commitee. It was a group decision.
Same procedure is followed for all prizes awarded by the INLS. Subediji’s contribution to Nepali literature in diaspora is very significant. Same can also be said of all the prominent people who have been awarded the Nripa Karki award in later years also.
Without going into more details, I have established scholarships and awards in different fields also. They are adminisrtered by different organizations and they consult with me regarding criteria and scoring guidelines. I have insisted on not knowing the names of any candidates untill they are finalized and announced in public. The main objective of these awards and scholarships are to encourage and help people in need (scholarships), and recognize and encourage (awards) to deserving people. We need to look into the process rather than personalities.

f> ५) के अनेसास सुध्रने ठाउँ अझै बाँकी छ ?
>
Certainly, there is room for imoprovement in every organization. INLS was established for a noble purpose. In a very short time, people all over the world have taken its cause and worked hard to to make it grow and prosper. Now it has grown at such a fast pace that the original structure has not been able to manage its growth. So time has come for a serious introspection and find ways to institutionalize and build its infrastructure so that it can continue its growth and expand its activities. There are so many untapped resources and numerous possibilities. What is needed is an open mind to look at every possibility. It can be done only in an open, transparent and participatory manner. Time is running out. This is a dynamic period. Failing to adapt to the new situation is an invitation to a disaster.
I would suggest that all the well wishers of the INLS should take this as a challenge and help in creating an atmosphere where differences can be discussed in an open and frank atmosphere and future pathway can be charted.

I have a track record for taking an objective view and looking at the situation. I have very high regards for everyone who is involved with the INLS. They have spent their valuable time and resources for the interests of the INLS. It’s easy to be sentimental sometimes and feel that there is only one way for the INLS ( it’s his or her way). No one is completely wrong or right. Solution is somewhere in the middle. What is needed is to be objective, be open to everyone’s ideas, and be ready to make compromises. People come and go, and stay for a brief period whereas an institution stays around for a long time. I hope INLS stays for generations.

सुन्दर जोशीसँगको अन्तरवार्ता
१) तपाईं अनेसासको बिधान संसोधन समितिको सदस्य हुनुहुन्थ्यो , कस्तो नयाँ
प्राबधान ल्याउन चाहिएको थियो ?

सारांसमा भन्दा बोर्ड अफ ट्रस्टीको छुट्टै कार्य समितिको औचित्य माथिनै प्रश्न उठाइएको छ र त्यसलाई एउटा सलाहकार समितिको रुपमा सिमित गर्ने कुराहरु प्रस्ताब गरिएको छ / मतदाता अर्थात् साधारण सदस्य र आजिबन सदस्यहरुको मत पाएर निर्बाचित भएको केन्द्रीय कार्यकारी समितिलाई अधिकार सम्पन्न बनाइनु पर्छ भन्ने सुझाव छ / बोर्ड अफ ट्रस्टीले आफुमा सिमित राखेको सम्पूर्ण अधिकारहरुलाई जेनेरल एसेम्बली र निर्बाचित केन्द्रीय कार्य समितिमा स्थानान्तरण गरिनु पर्छ भन्ने सुझाव छ / जेनेरल एसेम्बलीलाई सर्ब सक्तिमान बनाउने प्राबधानहरु राखिएको छ / बिभिन्न ठाउमा आफ्नै छुट्टै बिधान बनाएर अनेसासको नाममा रेजिस्टर गरिएको च्याप्टर हरु र च्याउ सरह उम्रिएका अरु च्याप्टरहरु सबैलाई विधिवत संस्थाको कानुनी दायेरा भित्र पार्ने प्राबधानहरु राखिएको छ / च्याप्टरहरुको भुमिकालाई न्याय संगत र सम्मानजनक बनाउने प्रयास गरिएको छ / बर्तमान बिधान अनुसार अनेसास पुरस्कार समितिमा केन्द्रीय कार्यसमितिको सहभागिता नरहेकोले पुरस्कार समितिमा केन्द्रीय कार्यसमितिको प्रतिनिधित्व रहनुपर्ने प्राबधान राखिएको छ, साथै पदमा बहाल रहेका पदाधिकारीहरु र तिनका नातेदारहरु अनेसास पुरस्कारका लागि योग्य नहुने प्राबधान राखिएको छ / ट्रस्ट र केन्द्रीय कार्य समितिको हिसाबकिताबको संचालनमा अत्यधिक पारदर्शिता ल्याउने प्राबधानहरु पनि राखिएका छन / मुख्य कुरा, यो संस्था अमेरिकाको कानुन बमोजिम दर्ता भएकोले प्रस्तावित विधानमा अमेरिकी कानुनसंग बेमेल खाने कुराहरु लाई सकेसम्म हटाउने प्रयास गर्दै येस्मा सम्लग्न सम्पूर्ण च्याप्टर र साहित्यानुरागीहरुको भावनालाई समेट्ने प्रयास गरिएको छ /

२) तपाईंहरूले मेहनतका साथ तयार गर्नु भएको संशोधन लागु नहुने छाँट देखेर
कस्तो महशूस भयो ?

नधाँटि भन्ने हो भने, अनेसासका संस्थापन पक्छ्य यो बिधान संसोधनको पक्छ्यमा नै थिएनन् र यसबारे देखिएको बर्तमान अवस्थाका बारेमा केहि अड्कल सुरुमै नकाटेको पनि होइन हामीले / तर जे भए पनि उहिले उहिले जस्तै सजिलै रद्धिको टोकरीमा फाल्न भने गाह्रो परेको छ / कुरा अब मेडियामा पुगिसकेको छ र अब अल भोटर्समा र अरु संचार माध्यममा पनि पुग्ने छ / अनेसासको अहिले सम्मका राम्रा नराम्रा सबै कुराहरुको पर्दाफास हुने क्रम सुरु हुनेछ र अनेक सन्दर्भमा बिभिन्न अस्तित्व बोकेर स्थापना भएका च्याप्टरका साथीहरु र संसार भरिका साहित्यानुरागीहरुले यो अन्तरराष्ट्रिय नाम दिईएको तर बिसौ बर्ष सम्म काम चाही राष्ट्रिय स्तरको पनि गर्न नसकेको संस्थाको वास्तविक स्वरूप उदान्गीदै छ / यो संस्था भित्रका यथार्थ कुराहरु एक एक गरेर मेडियामा जानेछ र डाएस्पोरामा नेपाली साहित्यको सेवाको नाममा केहि व्यक्तिहरु बाट भई रहेको अनेक गलत क्रियाकलापको बारेमा सबै नेपाली साहित्यानुरागीहरुले सुसुचित हुने अवसर पाउने छन / अनेसासको बिधान संसोधन सुझाव प्रतिबेदन तयार गरि पेश गर्न हामीलाई केन्द्रीय कार्य समितिले दिएको जिम्मेवारीलाई इमान्दारीपुर्बक बहन गर्ने क्रममा सबै आजीवन सदस्यज्युहरु ट्रस्टी सदस्यज्युहरु समेतको राय सुझावको आधारमा तयार पारेको प्रतिबेदन हामीले पेश गरि सकेका छौ / यसमा छलफल भै लागु भएमा संस्था अवस्यनै लाभदायी हुनेछ भन्ने मेरो व्यक्तिगत धारणा समेत रहेको छ / होइन, अनेसासलाई यथास्थितिमै चल्ने चलाउने सोंच बोकेकाहरुको जबर्जस्तिनै लागु भयो भने पनि सुधारका पक्छ्यमा रहेकाहरुले हार भने कदापी महसुस गर्नु हुन्न / सिर्जना र रचनात्मक काममा विश्वास गर्नेहरुको लागि अनेसासकै मात्रै मुख ताकेर बस्नुपर्ने जरुरि छैन / बिधान संसोधन लागु नहुने छाँट देखेर कुनै पिरलोमा पर्नु हुन्न / बरु आआफ्नो हिसाबले नेपाली साहित्यको लागि नया नौलो के गर्न सकिन्छ त्यतातिर ध्यान केन्द्रित गर्नु उत्तम हुनेछ / संस्थाभित्रको वास्तविकता उजागर भएपछि अनेसासबाट अलग्गिने विद्वानहरुको लहरले एकपटक फेरी तिब्र रुप भने लिन सक्ने छ /

३) बास्तबमा अनेसासको बर्तमान संरचना र यसका कृयाकलाप कस्ता लाग्छन् ?

संस्थाको संरचना भनेको त्यसको बिधान हो / अनेसासको बर्तमान बिधानमा प्रसस्त त्रुटिहरु छन / परिवर्तन नरुचाउने, संस्थाको हित भन्दा आफ्नो व्यक्तिगत स्वार्थलाई सर्बोपरी ठान्ने र विधानमा परिवर्तनलाई आफ्नो प्रतिष्ठाको अबमुल्यन ठान्ने सारै संकुचित विचारहरुले नराम्रो संग जकडिएको अवस्थामा छ अनेसासको अहिलेको संरचना / त्यसैले यो संस्था नाम अनुसारको मर्यादित संस्था हुन् सकेको छैन / भ्रमको खेति गरेर संस्थालाई आफ्नो व्यक्तिगत स्वार्थ अनुसार चलाउने केहि मानिसहरुको सड्यन्त्र अब बजारमा पुगी सकेको छ र पहिले पहिले जस्तै यो कुरा त्यतिकै सेलाएर नजाने स्थिति सिर्जना भएको छ / क्रियाकलापको बारेमा धेरै लेख्न सकिन्छ / कोनी के लाई भन्दा देख्नेलाई लाज भने जस्तो हुन्छ त्यसैले क्रियाकलापको कुरा अहिले धेरै नगरु / सय, दुइ सय तिरेर आजीवन सदस्य बन्ने हरुलाई अनेसासमा सुधारको कुरा बोल्ने अधिकारनै छैन, बोल्ने हो भने हजार डलर तिरेर ट्रस्टी बन भन्नेहरुलाई मेरो सानो सुझाव, गौथलिले गोड लगायो भनेर धुरीमा आगो नसलकाइस्योस / घर त् हजुरकै खरानी हुनेछ, नोक्सान त् हजुरकै हुनेछ / क्रियाकलापमा सुधार भयो भने हजार डलर तिरेर ट्रस्टी बन्नेको लर्को लाग्न सक्छ / तर त्यो अवस्थामा आफु अल्प मतमा परिएला भन्ने त्रासले हजुरका क्रियाकलापमा कहिले पनि सुधार नहुने पनि निश्चितनै छ / त्यसैले आत्मरतीमा बाच्न छोडेर, भ्रमको खेति गर्न छोडेर वास्तविक अर्थमा संस्थाको हित सोचेर लागिपरेका मानिसहरुको मतको सम्मान गर्न सिकौ / निर्बाचित कार्य समितिलाई कार्यकारी अधिकार दिएर ल्याकत छ भने भिजन देउ, सुझाव हरु देउ / यो स्थितिमा संस्थापक महोदयको अबमुल्यन होइन सम्मानको अभिवृद्धि हुनेछ / स्वत स्फुर्त रुपले यो संस्थामा आबद्ध हुन् पुगेका साहित्यकार र कला कर्मीहरुको जोस र जाँगर पनि दोब्बर हुनेछ /